Ramazan Bayramı

Bayram bir sevinç ve neşe günüdür. Yüce duyguların coştuğu, sevgi ve saygı, hislerinin mü'minler arasında alabildiğine canlandığı güzel günlerden biridir. O günde yardımlaşma ve kaynaşma son sınırına varır.

Bayram insanları kaynaştırıp biraraya getiren en güzel vesilelerden biridir. Öyle ki, bayramda şahlanan yardımlaşma ve hediyeleşme ruhu yalnızca hayatta olanlara bağlı kalmaz, dünyadan gidip kabirlerinde bir Fatiha bekleyenlere kadar uzanır. Onların bu dileğini yerine getirmek için mü'minler bayramda kabirleri ziyaret ederler; ruhlarına Kur'ân'lar, Fatihalar ve dualar okuyarak onları da sevindirirler.
Ramazan Bayramının mü'minler arasında ayrı bir yeri vardır. Çünkü Ramazan Bayramı, hergün tutulan orucun iftar vaktindeki sevinci gibi, tutulan bir aylık orucun toplu bir iftar sevincini ifade eder. Bir ay gibi uzun bir süreyle, özellikle Ramazan'ın yaz mevsimine denk geldiğinde sıcak günlerde nefislerine oruç tutturan mü'minler, sabır imtihanını vererek manevi sorumluluktan kurtulmanın sevincini Ramazan Bayramında yaşama imkânına kavuşurlar.

Ramazan ve Kurban bayramları Hicretin 2. yılından İtibaren kutlanmaya başlanmıştır. Ramazan orucu da ilk defa bu yıl farz kılınmış, bu ayı oruçla geçiren rnü'minler sonraki ayın (şevval) ilk üç gününü bayram olarak kutlamışlardır. Bu sebeple bu bayrama Ramazan Bayramı denmiştir.

"Bu günümüzde yapacağımız ilk şey namaz kılmaktır"(1) mealindeki hadise dayanarak Ramazan ve Kurban bayramları bayram namazlarının kılınmasıyla başlar.

Hz. Peygamber, "Arefe günü, kurban günü ve teşrik günleri biz Müslümanların bayramıdır. Bu günler yeme içme günleridir"(2) buyurmuştur.

Ramazan Bayramım da bu manada bir gün olarak kabul etmiş ve bu bayramı Ramazan orucunun iftar günü olarak nitelendirmiştir.(3) Bu sır içindir ki, Ramazan ve Kurban Bayramlarında oruç tutmak haram kılınmıştır. Bir gün önce oruç bozmak haramken, bir gün sonra oruç tutmanın haram olması, mü'minlerin düşünce ve duygu dünyasında nimetlerin gerçek Sahibini hatırlatan en etkili bir sebeptir.

Herkes bir gün önce kimin emrine uyarak oruç tutuyorsa, bugün de Onun rızasına uyarak orucunu açar. Ve Onun gerçek nimet Sahibi olduğunu hakkıyla idrak ederek, gerçek bir şükre yol bulur.

Bayram bir aylık orucun toplu bir iftarı olduğu için, günlük iftarların sünnet türünden âdabı bayramda da yerine getirilir. Nitekim orucunu tatlı bir şeyle açmayı adet edinen Peygamber Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselam, Ramazan Bayramına da tatlı yiyerek başlarlardı. Bayram sabahında hurma gibi bir tatlı ile bir aylık oruçlarını açmadan evlerinden ayrılmazlardı. (4)

Her vesile ile bizleri ibadete ve ahiret amellerine teşvik buyuran Peygamber Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselam, yılın iki bayram gecesinde kalkıp ibadet etmeyi tavsiye ederlerdi. Bu gecelerde uyanık bulunmanın, kalbin uyanıklığına vesile olduğunu bildirirlerdi. Bunu bir hadis-i şeriflerinde şöyle ifade etmişlerdi:
"Sevabını Allah'tan umarak iki bayram gecesinde kalkıp ibadet eden kimsenin kalbi, kalblerin öldüğü gün ölmez." (5)

Bayramlar saadet asrında da bambaşka bir hava ve neş'e içinde yaşanırdı. Peygamber Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselam bayram sabahında namazgaha çıkardı. Peygamber hanımlarının da, diğer hanımlar ve kızlarla birlikte namazgaha çıkması istenirdi. Kadınlar cemaatin arka tarafında yer alırlardı.(6) Kılınan bayram namazından sonra Peygamberimizin Aleyhissalâtü Vesselam cemaate hitaben bir hutbe okuduğunu anlatan îbni Mes'ud (r.a.) devamla şöyle der:

"Resuîullah Aleyhissaiâtü Vesselam üzerine şehadet ederim ki, o namazı hutbeden önce kıldı. Sonra hutbe okudu. Daha sonra kadınlara işittiremediğini düşünüp onların yanına geldi. Onlara hatırlatmalarda bulundu, öğüt verdi ve sadaka vermelerini emretti.

Bilal de elbiselerini açmış, vermelerini işaret etmekte idi. Kadınlar yüzük, halka ve diğer kıymetleri şeyleri atmaya başladılar." (7)

Bu hadiseyi anlatan sahabilerden biri, "Kadınların bu verdikleri Ramazan Bayramı zekatı mı idî?" sualine şöyle cevap verdi: "Hayır, lakin o vakit verdikleri bir sadaka idi. Kadınlar yüzüklerini atıyor ve atıyorlardı."(8)

Aynı olaya işaret eden Ebu Saidi'l-Hudri de (r.a.) bayram gününde en çok sadaka verenlerin kadınlar olduğunu anlatır.

Ramazan Bayramı, bağışlanmış olmanın bir sevinç işaretidir. Bu bağışlanma müjdesini insanlara melekler veriyor.

Sa'd bin Evs el-Ensârî anlatıyor: Resulullah Sallal-lahü Aleyhi Vesellem şöyle buyurmuştur.

Ramazan Bayramı sabahı melekler yollara dökülür ve şöyle seslenirler:
"Ey Müslümanlar topluluğu! Keremi bol olan Rabbinizin rahmetine koşunuz. O, bol iyilik ve ihsanda bulunur. Sonra onlara bol bol mükâfatlar verilir. Siz gece ibadet etmekle emrolundunuz ve emri yerine getirdiniz. Gündüz oruç tutmakla emrolundunuz, orucu tuttunuz ve Rabbinize itaat ediniz, mükâfatınızı alınız.

"Bayram namazını kıldıktan sonra bir münadi şöyle seslenir:
"Dikkat ediniz, müjde size! Rabbiniz sizi bağışladı, evlerinize doğru yola ermiş olarak dönünüz. Bayram günü mükâfat günüdür. Bugün semâ âleminde mükâfat günü olarak ilan edilir."(9)

Bayram günleri sevinç günleri olduğu için, bu sevincin açıkça gösterilmesine vesile olacak meşru oyun ve eğlencelere de müsaade edilmiştir. Bu hususta Müslim'de ayrı bir bab ayrılmış ve misaller verilmiştir. Bunlardan birinde Hazret-i Âişe (r.a.) şöyle anlatır:

"Bir grup Habeşli, bir bayram günü mızrak ve kalkanlarıyla gösteriler yaparken rakseder gibi oynuyorlardı. Peygamber Aleyhissalâtü Vesselam beni çağırdı. Başımı onun omuzuna dayadım. Bu vaziyette onların harp oyununa bakmaya başladık. Ta onlara bakmaktan ilk vaz geçen ben oluncaya kadar."(10)

Ancak bayramdaki sevincin gaflete dönüşecek kadar taşkınlığa varmaması lazımdır. Eğlence meşru dairede olmalı ve günah unsurlarını taşımamalıdır. Esasen bayram Allah'ın bize verdiği İlahi bir ziyafettir. Bu bakımdan, bayram gününde en çok Allah'ı hatırlayıp şükretmeye ihtiyacımız vardır. Zaman şeridi içinde bayram yeni bir değişimin başı, bir dönüm noktası ve bir muhasebe vaktidir. Ömürden bir yılın daha geçip gittiğini, kabir alemine doğru bir adım daha yaklaşıldığını hatırlatan vesilelerden biridir.

"Bunun içindir ki, bayramlarda gaflet istila edip gayr-i meşru daireye sapmamak için, rivayetlerde zikrullaha (Allah'ı zikretmeye) ve şükre azim tergibat (büyük teşvikler) vardır. Ta ki, bayramlarda o sevinç ve sürür nimetlerini şükre çevirip, o nimeti idame ve ziyadeleştirsin. Çünkü şükür nimeti ziyadeleştirir,, gafleti kaçırır." (11)

Nitekim büyük cemaatler halinde kılınan bayram namazları esnasında getirilen tekbirler, gafletin giderilmesine ve şükür vazifesinin yerine getirilmesine en büyük bir vesiledir. Sadece bir ülke halkının değil, yeryüzünde sayısı milyarlara varan Müslümanların hep beraber aynı anda tekbir getirdiklerini hayal ettiğimizde, karşımıza çıkan muhteşem tablo, bayramlarımızı kâinat çapında bir manaya kavuşturur. O anda adeta yeryüzü tek bir ağız olur, tekbir getirip namaz kılar gibi bir hale bürünür. Misâl âleminde birleşen o seslerin bir anda yeryüzünden yükselişi, adeta muhteşem bir koro halinde dünyamızın göklere doğru tevhidi haykırmasıdır.

Bu muhteşem manaların yaşandığı bayram günlerinde küçük meselelerden çıkan kırgınlıkların, dargınlıkların ne önemi olabilir? Onun için bayramda her mü'minin kardeşleriyle kardeşlik sözleşmesini yenilemesi, kuvvetlendirmesi, fakirlerin yardımına koşması, çocuklarını sevindirmesi lazımdır ki, o manalar yaşanan hayata geçsin.
Bayramların asıl süsü ve zineti tekbirlerdir. Getirilen her tekbir ruh ve gönüllerde manevi coşkuyu ve heyecanı canlandırır. Kulu, Rabbinin azameti karşısında yüce duygulara taşır.

Ebû Hüreyre anlatıyor:
Resulullah Resulullah Sallallahü Aleyhi Vesellem şöyle buyurmuştur:
“Bayramınızı tekbir getirmek suretiyle süsleyiniz.” (12)

Bayramlara sünnet çerçevesinde hazırlanmak bu âdeti de ibadet haline getirir, bu sevinç günlerini biri iman şuuru içinde geçirmeyi temin eder.
Bunun için sünnette yer aldığı gibi bayrama önceden hazırlanmak, temiz ve güzel elbiseleri giymek, gusletmek, misvak kullanmak veya dişleri fırçalamak, güzel kokular sürünmek, güler yüzlü olmak, namazdan önce Ramazan Bayramında hurma vb. tatlı bir şey yemek bugünlerimize ayrı bir mana kazandırır.

Asıl itibariyle fıtır sadakası olarak bildiğimiz fitre de bayram günü verilir. Ramazan ayı içinde verilmemişse fitrenin de o gün verilmesi gerekir. Zaten Ramazan Bayramının hadislerde geçen adı "İydü'I-fıtr", yani Fıtr Bayramı demektir. Yaratılışın gereği olan kulluk görevleri yapıldığı için bu adı almıştır.

Bayramların en güzel şekli tanısın tanımasın mü'minlerin tokalaşarak, kucaklaşarak birbirleriyle bayramlaşması, bayramlarını kutlaması ve tebrikleşmesidir. Saadet Asrında Sahabiler birbirleriyle "Bârekâllâhü lenâ ve leküm" diyerek bayramlaşılardı, yani "Allah bizden de, sizden de kabul etsin" dedikleri rivayet edilir.(13) Bu tebrikleşme bizim dilimizde "Bayramınız mübarek olsun, bayramınızı kutlu olsun, hayırlı bayramlar" gibi sözlerle ifade edilir.

Muhammed neslinden, Şah-ı Veliden, Gonca Hüseyin’den, gül Fadime’den, Zarif ve inceden, nurdan bir beden, Sultanlar sultanı pir Abdulkadir. Abidler içinde bir Abdulkadir. Hasan-el Basri’nin irfan yolundan, Bağdatlı Cüneyd’in aşkın kolundan, İrem bağlarının eşsiz balından, Sultanlar sultanı pir Abdulkadir. Aşıklar içinde şir Abdulkadir. Kırklar, Yedilerin sultanı sensin, Gavslar meclisinin imamı sensin, İlim deryasının ummânı sensin, Sultanlar sultanı pir Abdulkadir. Arifler içinde mir Abdulkadir. Erenler bezminde dergâh kurulur, Tüm veliler divanında bulunur, Hama erlerinden yolun sorulur, Sultanlar sultanı pir Abdulkadir. Lütfunla rüyama gir Abdulkadir. Tasavvuf Yolcusundan

Berat Kandiliniz TÜRK Ulusuna ve Tüm MÜSLÜMAN Alemine Hayırlara Vesile Olması Dileğiyle İslamı Yaşamak ve Yaşatmak Allah'ın sevgisini,muhabbetini,aşkını gönlümüze ve gönlünüze nasip ve müesser eylesin ALLAH'an emanet olun

(Amin)

Üç sey bir kimsede bulunursa,imanin tadini alir :
1- Allah'i ve Resulünü her seyden çok sevmek,
2- Sevdigini Allah için sevmek,
3- Küfre düsmekten,çok korkmak.
Ramuz :S/259

$u üç dua red'olunmaz :
1- Babanin, evladina duasi,
2- Oruçlunun duasi,
3- Misafirin duasi.
Ramuz : S/259

$u üç sey, imanin esasindandir :
1- Kelime-i Tevhid,
2- Cihad,
3- Kadere iman.
Ramuz : S/259

$u Üç sey güzel degildir :
1. Soy-sopla ögünmek,
2- Ölü arkasindan,bagirip-çagirmak,
3- Yildizdan yagmur beklemek.
Ramuz : S/259

Üç seyi yapmak kimseye Helal olmaz :
1- imamin yalniz nefsine dua etmesi,
2- izinsiz olarak,bir evin içine bakmak,
3- Destursuz eve girmek.
Ramuz : S/259

$u üç sey men olunmaz :
1- Su
2- Ot
3- Ate$
Ramuz : S/260

$u üç seyi yapanin,zarari kendisine dir :
1- Me$ru Hükûmete isyan,
2- Hile,
3- Ahdini bozmak.
Ramuz : S/260

$u üç sey üzerine yemin ederim :
1- Sadakadan dolayi,asla mal eksilmez,
2- Affedeni Allah aziz eder,
3- Dilenene Allah fakirlik kapisini açar.
Ramuz : S/260

Ümmetin üzerine,üç seyden korkarim :
1- Yildizlardan yagmur beklemek,
2- Sultanin zulmü,
3- Kaderi yalanlama.
Ramuz : S/260

Üç sey Orucu bizmaz :
1- Kan aldirmak,
2- Az istifra,
3- ihtilam olmak.
Ramuz : S/260

Üç sey Aräa yapiämiätir :
1- Akrabalik,
2- Emanet,
3- Nimete $ükür.
Ramuz : S/260

Üç seyin sakasi da, ciddisi de ciddidir :
1- Nikâh,
2- Talâk,
3- i'tak (Köleyi-Cariyeyi serbest birakma)
Ramuz : S/260

Üç sey derecedir :
1- Yemek yedirmek,
2- Selâmlasmak,
3- insanlar uyurken Namaz kilmak.
Ramuz : S/260

Üç seyi olmayan,Allah'tan ve benden uzaktir :
1- Hilm
2- Güzel ahlak
3- Vera (Haramdan son derece kaçinmak)
Ramuz : S/261

Üç zümreye yemin olmaz :
1- Evladin,babasina yemini,
2- Kadinin kocasina yemini,
3- Kölenin efendisine yemini.
Ramuz : S/261

Üç kimse mel'undur :
1- Ana-Babaya lânet eden,
2- Allah'tan baskasi adina kurban kesen,
3- Arazinin hududunu bozan.
Ramuz : S/261

Üç sey insanin sevgisini kazandirir :
1- Karsilasinca selamlasmak,
2- Meclislerde ona yer açmak,
3- Ona,en çok sevdigi isimle çagirmak.
Ramuz : S/261

Seçkin kulun vasfi üç'tür :
1- Yalniz Allah'a kul olur,
2- Gönül hoslugu ile Zekâtini verir,
3- Nefsini tezkiye eder,temize çikarir.
Ramuz : S/262

Üç sey veya bunlardan biri kimde varsa,
diledigi kadar Huri kizi ile evlendirilir :
1- Gizli ve kiymetli emaneti sahibine veren,
2- Katil'i affeden,
3- Her namazdan sonra On defa iHLAS okuyan.
Ramuz : S/262

Üç sey ortaya çikinca, sonradan
iman ettim demek fayda vermez :
1- Günes batidan dogduktan sonra,
2- DEccal çiktiktan sonra,
3- Dabbetül'arz çiktiktan sonra.
Ramuz : S/262

Üç sey bir adamda olursa,
Allah onu Cennetine kor :
1- Zayifa Rifk ile muamele,
2- Ana-Babaya $efkat,
3- Köleye iyi davranis.
Ramuz : S/262

$u üç sey,büyük bela' lardandir :
1- iyiligi bilmiyen,kötülügü affetmiyen âmir,
2- iyiligi örten, kötülügü yayan zalim,
3- Yaninda iken eziyet,yok iken hiyanet eden kadin.
Ramuz : S/263

Üç seyi yapan mücrim'dir :
1- Haksizliga ön ayak olan,
2- Ana-Babaya asi olan,
3- Zalimi destekleyen,beraber gezen.
Ramuz : S/263

Üç husus,müslümanin dünya saadetidir :
1- iyi komsu,
2- Genis bir ev,
3- Uslu bir binek.
Ramuz : S/263

Üç seyi yapan,Allah'in dostu,
yapmayan ise düsmanidir :
1- Namaz,
2- Oruç,
3- Cünüplükten gusûl.
Ramuz : S/263

Üç $ey Allah'in büyüklügünü tazimdendir :
1- Kur'an-i ya$ayan ihtiyara saygi,
2- Kur'an hamiline ikram,
3- ilim sahibine ikram.
Ramuz : S/264

$u Üç sey sünnet'tendir :
1- Her imamin arkasinda Namaz kilmak,
2- Her emirle Cihad'a çikmak,
3- Ehli Tevhid olan her ölünün namazini kilmak,
Ramuz : S/264

Korkulacak üç sey :
1- Hak'tan sonra sapiklik,
2- Delalete düsüsrücü fitneler,
3- Bogaza ve $ehvete dü$künlük.
Ramuz :S/264

Üç $eyden kula hesap sorulmaz :
1- Gölgelendigi KAMI$ barakadan,
2- Belini dogrultacak kadar yedigi ekmekten,
3- Avret yerini örtecek kadar elbiseden.
Ramuz : S/264

Ehli cennet'in yaptigi üç sey :
1- ilim pesinde kosmak,
2- Ölülere merhametli olmak,
3- Fukarayi sevmek.
Ramuz : S/ 264

Üç sey kalbe kasvet verir :
1- Çok yemek,
2- Çok uyumak,
3- Çok rahatlik.
Ramuz : S/264

Üç $ey Namazi tamamlar :
1- Güzel Abdest almak,
2- Saflari düzgün yapmak,
3- Imama uymak.
Ramuz : S/ 264

$u üç kimseye hasta ziyareti yapilmaz :
1- Gözü agriyana,
2- Disi agriyana,
3- Çiban çikarana.
Ramuz : S/265

Üç $ey bir kimsede olursa Cimri sayilmaz :
1- Malinin zekâtini seve seve verirse,
2- Misafirini agirlarsa,
3- Darda kalana yardim ederse.
Ramuz : S/265

Allah, üç kimsenin yüzüne bakmaz :
1- Izarini sürüyerek yürüyen kibirliyi,
2- Verdigi$eyi basa kakani,
3- Malini yalan yeminle satani.
Ramuz :S/265

Üç hal kimde varsa, imani tamdir :
1- Allah için yapacagi iste,kinanmaktan korkmaz,
2- Amelinde gösteris yapmaz,
3- Ahiret isini, dünya isne tercih eder.
Ramuz :S/265

Üç $ey kiyamet alâmetlerindendir :
1- Mamur yerlerin yikilip,harap yerlerin imari,
2- iyinin kötü, kötünün iyi sayilmasi,
3- Emanete ihanet.
Ramuz : S/265

Üç ses sebebiyle Allah meleklere övünür :
1- Ezan sesi,
2- Tekbir sesi,
3- Telbiye sesi.
Ramuz :S/265

Üç kimse Allah'in himayesindedir :
1- Mescid'de bulunan,
2- Gazaya çikan,
3- Hacca giden.
Ramuz :S/265

Üç kimse $eytan ve avanesinden korunur :
1- Allah'i geceli gündüzlü zikreden,
2- SEher vakti istigfar eden,
3- Allah korkusundan aglayan.
Ramuz :S/266

Üç kisiye Allah gazab eder :
1- Tok iken yemek yiyene,
2- Uykusu yok iken uyumak istiyene,
3- Sebepsiz yere gülene.
Ramuz :S/267

Üç kisi hürmeti kaybetmistir :
1- FISKINI açiklayan fasik,
2- Hevasina uyan kimse,
3- Zalim hükümdar.
Ramuz :S/267

Üç kisiye itibar edilmez :
1- Cenazede para için aglayan kadina,
2- $arki-Türkü söyleyenlere,
3- Faiz yiyenlere.
Ramuz :S/267

Üç kisiye elim azab vardir :
1- ihtiyarlikta zina edene,
2- Çok yalan söyleyen hükümdara,
3- Kibirli olan dilenciye.
Ramuz :S/267

Üç kimseye Allah nazar etmez :
1- Okuturken,yetimi ezen Hocaya,
2- ihtiyaci yok iken dilenene,
3- Yaranmak için dalkavukluk yapana.
Ramuz :S/268

Üç kisiye Allah Cenneti Haram etmistir :
1- içkiye devam edene,
2- Ana-Babaya asi olana,
3- Ailesini korumayan=Deyyus'a.
Ramuz :S/269

Allah Tealâ üç seyi sevmez :
1- Kur'an okunurken konusmayi,
2- Yüksek sesle dua etmeyi,
3- Secdede dirsekleri yere yaymayi(Erk).
Ramuz :S/589

Üç kimseden kalem kaldirildi :
1- Uyuyandan, Uyanana kadar,
2- Agir hastadan, iyilesene kadar,
3- Çocuktan, Büluga erinceye kadar.
Ramuz :S/291

$u üç sebepten dolayi Arabi sevin :
1- Ben Arabim,
2- Kur'an Arabcadir,
3- Cennet ehlinin lisani da Arabcadir.
Ramuz :S/17

Ümmetin için en çok su üç seyden korkarim :
1- Nefsi hevanin delaleti,
2- Midenin istegi ve $ehvete tabi olmak,
3- Dini husularda kendini begenmislik.
Ramuz :S/21

Allah'a ve ahirete inanan :
1- Kom$usuna iyilik etsin,
2- Misafirine ikramda bulunsun,
3- Ya Hayir söylesin veya sussun.
Riyazüs-Salihin

Üç seyi unutma :
1- Dünyanin geçiciligini
2- Ölümü
3- Basa gelecek afeti
Tenbihül Gafilûn/22
Ölümü düsünene Üç sey verilir:
1- Bir an önce Tevbe etmek
2- Az rizikla yetinmek
3- $evkle ibadet etmek
T.G/24

Üç yerde acele edilir:
1- Namaz vakti girince Namaz kilmada,
2- Ölüyü topraga vermekte,
3- Günah isleyince,Tevbe etmekte
T.G/101

Tevbesi kabul edilmiyen üç kisi :
1- Kâfirligin ELEBA$I, $eytan,
2- Günahkârlarin ELEBA$I Kabil,
3- Peygamberlerden birinin katili.
T.G/104

Günah dosyalari üç'tür :
1- Allah'in affetmiyecegi,$irk dosyasi
2- Allah'in affedecegi, günah dosyasi,
3- Kul haklari ile ilgili dosya.
T.G/111

Amel defteri kapanmayan Üç kisi :
1- Sadakai Cariye sahibi,
2- Faydali ilim sahibi,
3- Salih evlad sahibi
T.G/123

Cennetliklere mahsus üç huy :
1- Kötülük edene iyilik etmek,
2- Haksizlik edeni bagislamak,
3- Vermeyene vermek.
T.G/128

Üç kimse Aräin gölgesine alinir :
1- Akrabasini gözeten,
2- Yetime bakan kadin,
3- Yetime,yoksula yediren.
T.G/133

$u Üç yerde yalan Caizdir :
1- Savasta,
2- Iki kisiyi baristirmakta,
3- Kari-Koca arasini bulmakta.
T.G/154

Üç $eyi yapamiyorsan, Üç $eyi de yapma :
1- Iyilik yapamiyorsan, kötülük te yapma,
2- Yararli olamiyorsan, zararli da olma,
3- Oruç tutamiyorsan,baskasinin etini de yeme.
T.G/161

Üç zümrenin Giybeti yoktur :
1- Zalim Devlet adaminin,
2- Açiktan-açiga günah isliyenin,
3- Bidat'çinin
T.G/162

Üç kimsenin duasi kabul olmaz :
1- Haram lokma yiyenin,
2- Çok giybet edenin,
3- Müslümanlara karsi kin tutanin.
T.G/174

Üç kimse ile Allah konusmaz :
1- Zinakâr ihtiyarla,
2- Yalanci Devlet baskani ile,
3- Kibirli Fakirle.
T.G/179

Cennetlik Üç kimse :
1- $ehitler,
2- Ibadet ehli Köle'ler,
3- Kalabalik aileli Fakirler.
T.G/179

Cehennemlik üç kimse :
1- Zalim Devlet baskani,
2- Zekât vermeyen Zenginler,
3- Kibirli Fakirler.
T.G/179

Yüce Allah,üç kimseden nefret eder :
1- Fasiklardan nefret eder,
2- Cimrilerden nefret eder,
3- Kibirlilerden nefret eder.
T.G/179

Allah Üç kimseden daha çok nefret eder :
1- Ya$li Fasiklar,
2- Zengin Cimriler,
3- Fakir Kibirliler.
T.G/179

Allah üç kimseyi sever :
1- Takva sahiplerini,
2- Cömertleri,
3- Alçak gönüllü olanlari.
T.G/179

Allah Üç kimseyi daha çok sever :
1- Genç Takva sahiplerini,
2- Fakir Cömertleri,
3- Zengin olan,Alçak gönüllüleri.
T.G/179

Kiyamet günü aglamayacak göz Üç'tür :
1- Dünyada iken,Allah korkusundan aglayan göz,
2- Dünyada iken,Haramlara bakmaktan sakinan göz,
3- Dünyada iken,Nöbet beklerken uyumayan göz.
T.G/

Üç $ey kalbi karartir :
1- Kahkaha ile gülmek,
2- Aç degilken yemek,
3- Lüzumsuz yere konusmak.
T.G/195

Üç $eyi olmayan, Imanin tadini alamaz :
1- Cahilin, Cehlini savacak nezaket,
2- Haramlardan koruyacak Takva,
3- Insanlarla iyi geçim için güzel Huy.
T.G/198

Üç $ey, Üç $ey sirasinda bilinir :
1- Efendilik, öfkelenince belli olur,
2- Yigitlik Savasta belli olur,
3- Kardeslik,ihtiyaç sirasinda belli olur.
T.G/201

Öfkeli iken Karar vermenin zarari Üç'tür :
1- Kendi vicdaninda Pi$manlik duymak,
2- Insanlar tarafindan kinanmak,
3- Allah katinda cezalanmak.
T.G/206

Akilli kisi Üç $eyle ugrasir :
1- Geçimini saglamakla,
2- Ahireti için çalismakla,
3- Ilim-Irfan ögrenmekle.
T.G/211

$eytan'in Zengine tuzagi üç'tür :
1- Malinin Zekâtini verdirmemesi,
2- Malini gereksiz yerlere harcatmasi,
3- Haksiz yoldan kazandirmasi.
T.G/225

Zühd üç $eyden ibarettir :
1- Dünyayi tanidiktan sonra onu birakmak,
2- Allah'a hizmet etmek,
3- Ahireti özleyip,ona talip olmak.
T.G/236

Akilli,üç seyi yapandir :
1- Dünya kendini birakmadan,o Dünyayi birakir,
2- Ölmeden önce Mezarini hazirlar,
3- Yaraticinin rizasini kazanir.
T.G/236

Dünya'yi sevene Üç $ey bulasir :
1- SIKINTISI bitmez bir me$guliyet,
2- Ula$ilmaz bir Emel,
3- SIKINTISI bitmez bir Ihtiras.
T.G/240

Dünya'yi aklindan çikarmayana Üç $ey :
1- Hiç bitmiyen bir Endi$e,
2- Hiç kurtulmayacagi bir me$gale,
3- Sona erdirilmez bir Yoksulluk.
T.G/242

Üç $eye sahip olana, ne mutlu :
1- Allah'in Takdirine razi olana,
2- Belâ'lara sabredene,
3- Rahatlikta Allah'a dua edene.
T.G/249

Üç sey iyilik hazinesidir :
1- Sadakayi gizlemek,
2- Çekilen aciyi,açiga vurmamak,
3- Ugranan Bela'yi kimseye açmamak.
T.G/250

Üç nevi Sabir vardir :
1- Musibetlerin üzüntüsüne Sabir = 300 sevap,
2- Ibadetlere zahmetine Sabir = 600 sevap,
3- Günahlara düsmemeye Sabir = 900 sevap.
T.G/274

Cema'atle Namaz kilmayana üç bela :
1- Kazanci bereketsiz olur,
2- Diger iyi amelleri kabul olunmaz,
3- Yüzünün Nur'u silinir.
T.G/274

Ölüm Sirasinda da Üç Musibet :
1- Aç olarak Ölür,
2- Susuz olarak can verir,
3- CANI zor çikar.
T.G/274

Kabirde Üç Musibet :
1- Sual Melekleri SIKI bir sorguya çeker,
2- Kabri karanlik olur,
3- Kabri,Daracik olur.
T.G/274

Kiyamet günü,kar$ila$acak Üç musibet :
1- Hesaplasmasinin çetin olmasi,
2- Rabbi'nin öfkesine muhatab olunmak,
3- Allah,onu Cehennem azabina çarptirmasi.
T.G/274

Kâmil abdest, üç seyle olur :
1- Kalbi,Kin'den arindirmakala,
2- Vücudu,günahlardan arindirmakla,
3- Suyu israf etmemekle.
T.G/280

Setr'i Avret, Üç $eyle kâmil olur :
1- Elbise,Helal yolla kazanilmis olmakla,
2- Elbisede, pislik olmamakla,
3- Kiyafet,Sünnet'e uygun olmakla.
T.G/280

Vaktin Kemali de Üç $eyle olur :
1- Vaktin,girip-girmedigini sürekli gözetmekle,
2- Kulagin Ezan'da olmasiyla,
3- Akli,devamli Namaz vaktiyle me$gul olmakla.
T.G/280

Kibleye dönmede Kemal, Üç $eyle olur :
1- Yüzünü Kibleye çevirmekle,
2- Kalbini Allah'a yöneltmekle,
3- Hu$u ile boyun bükmekle.
T.G/280

Niyetin kemali Üç seye baglidir :
1- Hangi Namazi kildigini bilmek,
2- Allah'in huzurunda oldugunu bilmek,
3- Allah'in kalbe geçeni bildigini bilmek.
T.G/280

Tekbirin kemali Üç seyle olur :
1- Yanli$siz bir tekbir getirmekle,
2- Elleri kulak hizasina kaldirmakla,
3- Kalbi,huzurlu ve hu$ulu kilmakla.
T.G/280

Kiyamin kemali Üç seyledir :
1- Gözleri secde yerinden ayirmamakla,
2- Kalbini Allah'a baglamakla,
3- Saga-Sola bakmamakla.
T.G/280

Kiraatin kemali Üç seyle olur :
1- Tegannisiz, düzgün okumakla,
2- Düsünerek okumakla,
3- Okudugu ile amel etmekle.
T.G/281

Rükû'un kemali Üç seyle olur :
1- Belini dümdüz egmekle,
2- Parmaklarini açarak,diz kapagini tutmakla,
3- Tadili Erkânla,Subhane Rabbiyel Azim demekle.
T.G/281

Secdenin kemali Üç seyle olur :
1- Avuç içlerini,kulaklari hizasina yere koymakla,
2- Dirsekleri yere yaymamakla,
3- Tadili Erkânla,Suphane Rabbiyel A'la demekle.
T.G/281

Teäeh'hüdün kemali Üç seyle olur :
1- Sag ayagini dikip,sol ayaginin üstüne oturmakla,
2- Saygi ile Ettehiyyatü'yü okumakla,
3- Bunlar bitince Selâm vermekle.
T.G/281

Selâm hasletinin kemali için Üç sey :
1- Sagine Selam verirken,sagindakilere niyetle,
2- Soluna Selam verirken,solundakilere niyetle,
3- Omuz baslarina bakmakla.
T.G/281

Namaz kilana Üç keramet var :
1- Semaya dogru su gibi iyilik saçilir,
2- Yerden,göge kadar melekler sarar,
3- Bir melek"Eger bilse Namazdan hiç ayrilmaz"der.
T.G/284

Üç kimsenin kiyamette korkusu yok :
1- Cemaati tarafindan sevilen Imam,
2- Sirf Allah rizasi için Ezan okuyan,
3- Rabbisine ve Efendisine itaat eden Köle.
T.G/289

Misk bulutunda duran üç kimse :
1- Sadece Allah Rizasini arayan Imam,
2- Sadece Allah Rizasi için Kur'an okuyan,
3- Sirf Allah Rizasi için Ezan okuyan.
T.G/290

Mü'minin görünecegi yer üç'tür :
1- Gönlünü onaran Mescid'de,
2- Kendine barinak olan ev'de,
3- Mahzuru olmayan ihtiyaçlari pesinde.
T.G/302

$u üç kimse Allah'in yakinindadir :
1- Mescid'de olan,oradan çikincaya kadar,
2- Din kardesini ziyaret eden,dönünceye kadar,
3- Hacc veya Umreye giden,dönünceye kadar.
T.G/303

Cennetin kapisinda üç satir yazi :
1- La ilahe illallah,Muhammedün Resulûllah,
2- Kul günahkâr,Allah magfiret edicidir,
3- Ettigini bulursun.
T.G/302

Zina'nin dünyada üç zarari var :
1- Rizki darlasir,
2- Hayirlardan mahrum olur,
3- Insanlar tarafindan nefretle anilir.
T,G/351

Zina'nin Ahirette üç zarari vardir :
1- Allah'in gazabi,
2- Çetin hesaplasma,
3- Büyük atese atilmak.
T.G/351

$u üç günah,kalbin nurunu söndürür :
1- Müslüman olmaktan dolayi $ükretmemek,
2- islamiyetten çikarim diye endi$elenmemek,
3- Müslümanlara zulmetmek.
T.G/368

Üç tavsiye :
1- Çokça ölümü hatirlamak,
2- $ükr'etmeyi ihmal etmemek,
3- Dua etmeyi ihmal etmemek.
T.G/369

Üç seyden sakin :
1- Sözlesmeni bozmaktan,
2- Zulm'etmekten,
3- Hile yapmaktan.
T.G/369

$u üç sey zulümdür :
1- Kendi yaptigi kötülügü,baskasinda kinamak,
2- Kendini birakip,baskalarinda kusur aramak
3- Sebepsiz yere dostunu üzmek.
T.G/369

Kitaplardan üç özet :
1- Son derece Allah'tan kork,
2- Ümidin korkudan fazla olsun,
3- Kendin için istedigini,baskasi için de iste.
T.G/375

Üç sey imandandir :
1- Kendi darda olmasina ragmen sadaka vermek,
2- Aleyhte olsa bile,adaletten ayrilmamak,
3- Herkese Selâm vermek.
T.G/375

Allah'in sevdigi davranis üç'tür :
1- Güçlü iken affetmek,
2- Öfkeli iken kendine hakim olmak,
3- Kullara karsi yumusak davranmak.
T.G/375

Helâk edici üç sey :
1- Cimrilik,
2- Pe$ine gidilen arzu,
3- Ucb= insanin kendini begenmesi.
T.G/378

Kurtulusa erdiren üç sey :
1- Her halde dengeli olmak,
2- Fakirlikte, zenginlikte tutumlu olmak,
3- Gizli,a$ikâr her halde Allah'tan korkmak.
T.G/378

Zor olan amel üç'tür .
1- Insanin adaleti kendi nefsine uygulamasi,
2- Din kardesini nefsiyle e$it tutmasi,
3- Geregi gibi Allah'i zikretmesi.
T.G/383

Meleklerin hayret ettigi üç kisi :
1- Yapmadigini söyleyen,FASIK,ilim adami,
2- Üzerine (süslü) mezar yapilan günahkâr,
3- Süslü tabut'a konulan günahkâr.
T.G/424

Çok üzülecek üç kisi :
1- Kölesi Cennete,kendisi Cehenneme giden efendi,
2- Varisi Cennete,kazanani Cehenneme giden,
3- Dinleyeni Cennete,kendisi Cehenneme giden alim.
T.G/425

Üç cümle dogrudur :
1- Allah'in dost edindigini,$eytan dost edinemez,
2- Müslüman olan, olmayan gibi olmaz,
3- insan kimi severse onunla olur.
T.G/431

Üç uykudan Allah nefret eder :
1- Zikir meclisinde uyumak,
2- Yatsi namazini kilmadan uyumak,
3- Farz namazlari kilarken uyumak.
T.G/433

Allah c.c.üç gülmeden nefret eder :
1- Cenaze arkasindan giderken gülmek,
2- Zikir meclisinde gülmek,
2- Mezarlikta gülmek.
T.G/433

Dünyevi kazançlarin en hayirlisi üç'tür :
1- Helal yoldan kazanip,baskasina el açmamak,
2- Kazancin bir kismini ibadet için sarf etmek,
3- Geriye kalanini da Ahiret için harcamak.
T.G/446

Uhrevi kazançlarin en hayirlisi üç'tür :
1- Geregi ile amel edip,yaydigin ilim,
2- Ileri için ayirdigin güzel amel,
3- Kendi elinle açtigin iyi bir çigir.
T.G/446

Dünyevi en zararli kazanç üç'tür :
1- Haramdan kazanmak,
2- Günah yollarda harcamak,
3- Allah'a itaat etmiyene miras birakmak.
T.G/446

Uhrevi en zararli kazanç üç'tür :
1- Kiskançlik sonucu,hakki inkâr,
2- israrla islenen günah,
3- Kendi eliyle açilan kötü bir çigir.
T.G/446

Ev sahibinin,misafire karsi yapacagi üç sey :
1- Misafirin yapamiyacagi isi ondan istememek,
2- Helal olmayan yemegi yedirmemek,
3- Namaz vaktini gözetmek.
T.G/455

Misafirin görevi üç'tür :
1- Ev sahibinin gösterdigi yere oturmak,
2-Kendisine ikram edilenden hosnut olmak,
3- Evden ayrilirken bereket duasi yapmak.
T.G/55

Yüce Allah,bir Hacc'la üç kisiyi Cennet'e kor :
1- Adina Hacc yapilmasini vasiyet edeni,
2- Vasiyeti yerine getireni,
3- Bedel Hacc yapani.
T.G/486

Yüce Allah,Üç kimse ile,Meleklere karsi övünür :
1- Issiz yerde Ezan okuyup,Namaz kilanla,
2- Gece tek basina Namaz kilanla,
3- Sava$ta,düsmana karsi dayanip,$ehit olanla.
T.G/530

$u üç sey,aldanmisligin alâmetidir :
1- Yok olmaya mahkûm seyleri biriktirmek,
2- Mahvolmaya sebep olan günahlari çogaltmak,
3- Kurtulusa erdirici amelleri terk etmek.
T.G/591

$u üç sey, Allah'a yönelisin alâmetidir :
1- Kalbi Tefekküre dalmak,
2- Dili Zikre adamak,
3- Bedeni ibadete adamak.
T.G/591

$u üç sey, insanin kendini aldatmasidir :
1- Günahi düsünmeksizin ,nefsin arzulari pesinde kosmak,
2- Tûl-u emele kapilarak,tevbe etmeyi terk etmek,
3- iyi amel islemeksizin,Ahiret saadetini istemek
T.G/591

Kim ki,Üç seye ragmen,üç seye sahip olmayi
iddia ederse,bilsin ki iddiasi batildir :
1- Dünyayi sevmesine ragmen,Allah'i zikretmekten
haz duydugunu iddi eden,
2- Nefsinin nefretine muhatap olmaksizin,
Rabbinin rizasini kazandigini iddia eden,
3- insanlarin takdirinden hoslandigini bildigi
halde,ihlasli oldugunu iddia eden
T.G/591

Allah,Kuluna üç sebepten dolayi gazaplanir :
1- Kulun,Allah'in emrini yerine getirmemesi,
2- Kulun,Allah'in ayirdigina razi olmamasi,
3- Kulun istegi eline geçmeyince,Allah'a gücenmesi
T.G/609

Iman sahibinin üç alâmeti vardir :
1- Namaz kilmak,
2- Oruç tutmak,
3- Sadaka vermek.
Dört B.Halife Menk.S/359

Münafik’ta üç alâmet vardir :
1- Namazi yalniz kilarken noksan,
Halk yaninda düzgün ve tam kilar.
2- Kendini meth'edenlerin kar$isinda
zevkle is yapar ve övülmekten ho$lanir,
3- Allah'i insanlar yaninda zikreder,
yalniz basina kalinca zikretmez.
Menakib

Zalim'de üç kötü hal vardir :
1- Kendinden daha zayifa baski yapar,
2- Gücü yettigi kadar baskasini malini alir,
3- Rizki hususunda Helâl-Haram demez.
Menakib

Kiskanç kimsede de üç alamet vardir :
1- Kalabalikta,kiskandigi kimseye yaltaklanir,
2- Herkesin arkasinda Giybet eder,
3- Basina belâ gelenlere sevinir .
Menakib

Tenbel kimsede de üç alamet vardir :
1- Allah'a ibadetde tembellik eder,
2- Yaptigi ameli kusurlu yapar,
3- Namazin vaktini geçirir.
Menakib

Tövbekâr'in üç alameti vardir :
1- Haramlardan uzaklasir,
2- ilim ögrenmeye hirsli olur,
3- Günaha dönmekten çok korkar.
Menakib

SABIRLI olan kimsede Üç alamet vardir :
1- Kendisine gelmeyene kendisi gider,
2- Kendisine zulmedeni bagislar,
3- HAKSIZLIK edene merhamet eder.
Menakib

SABIRLI kimsenin diger üç alâmeti :
1- Allah'in bütün emirlerine Sabreder,
2- Günahlari i$lememeye Sabreder,
3- Gelen Belâ ve Musibetlere Sabreder.
Menakib.

FACiR adamin üç alameti vardir :
1- Çok yemin eder,
2- Kadinlari aldatir,
3- Herhese iftira eder.
Menakib

KAFiR'lerin üç alameti vardir :
1- Allah'in ezeli Dininden $üphe eder,
2- Allah'in sevdiklerine düsman olur,
2- ibadet ve Taat'tan gafil olur.
Menakib

ilahi Rahmetten mahrum olanin üç alameti,
1- Allah'in azabindan emin olur,
2- Allah'in Rahmetinden ümitsizdir,
3- Allah'in Resulüne muhalefet eder.
Menakib

Affa mashar olanin üç alameti vardir :
1- Allah'in azabindan korkar,
2- Allah'in KAHRINDAN korkar,
3- Allah adina yapilan Vaaz'dan korkar.
Menakib

$u üç sey büyük kabahattir :
1- Geçimden yakinmak,Rabbi $ikayettir,
2- Dünyalik için üzülmek,Rabbi üzmektir,
3- Zenginliginden dolayi,zengine tevazu
edenin dininin üçte ikisi gider.
Münebbihat

$u üç seyi iyi ögrenmek gerekir :
1- Güzel geçinmek,aklin yarisidir,
2- Güzel Sual sormak,ilmin yarisidir,
3- Güzel tedbir,geçimin yarisidir.
Münebbihat

Üç seyi terk etmek :
1- Kim dünyayi terk ederse Allah onu sever,
2- Kim günahlari terk ederse,melekler onu sever,
3- Kim Tama'i terk ederse insanlar onu sever.
Münebbihat

Üç sey sana yeter :
1- Nimet olarak iSLAM sana yeter,
2- Me$gul olmak istersen TAAT yeter,
3- ibret almak istersen ÖLÜM yeter.
Münebbihat

AKILLI insanin üç alameti vardir :
1- Dünyaya deger vermez,
2- üzüntü ve eziyetleri $ikâyet etmez,
3- Musibet karsisinda sabirli olur.
Menakib

AHMAK insanin üç belirtisi vardir :
1- Allah'in kesin emirlerine karsi tembeldir,
2- Söyledigi sözlerin çogu lüzumsuzdur,
3- Allah'in yarattiklarina çok eziyet eder.
Menakib

iYi insanin üç alâmeti vardir :
1- Yedigi helaldir,
2- ilim meclislerinde bulunur,
3- Namazi cemaatle kilar.
Menakib

iYi insanin diger Üç alameti :
1- Bütün ibadetlerini zamaninda yapar,
2- Haram islerden uzak olur,
3- Kendisine fenalik yapana iyilik eder.
Menakib

KÖTÜ adamin Üç alameti vardir :
1- Allah'in emirlerine karsi tembeldir,
2- Herhese kötülügü dokunur,
3- Kendisine iyilik edene,fenalik yapar.
Menakib

MÜTTEKi'de Üç alamet vardir :
1- Fena insanlardan uzaklasir,
2- Yalan söylemekten sakinir,
3- Harama düsmekten çok korkar.
Menakib

GÜNAHKAR insanin üç alameti vardir :
1- Bütün amellerini hatali yapar,
2- Oyun ve çalgi gibi islerle ugrasir,
3- Unutkan olur.
Menakib

Kalbi kararmisin üç alâmeti vardir :
1- Düskünleri görüp-gözetmez,
2- Aza kanaat etmez,Gözü doymaz olur,
3- Ona Ögüt-nasihat tesir etmez.
Menakib

DOGRU kimsenin üç alameti vardir :
1- Ibadetlerini gizli yapar,
2- Karsilastigi musibetleri gizler,
3- Daima zikirle mesgul olur.
Menakib

FASIK'in üç alameti vardir :
1- Fitne ve Fesadi sever,
2- Insanlarin Belâya ugramasini ister,
3- iyi ve hayirli islerden kaçinir.
Menakib

A$AGILIK adamin üç alâmeti vardir :
1- Akrabasi ile çekisir durur,
2- Komsularina eziyet eder,
3- Günah islemeyi sever.
Menakib

Allah'in sevmedigi kimsenin alâmeti üçtür :
1- Çok Yalan söyler,yalan yere yemin eder,
2- insanlari Huzursuz eder,
3- Baskasinin sirtindan geçinmeyi sever.
Menakib

ABiD olanin üç alameti vardir :
1- Allah'i büyük, kendisini küçük bilir,
2- $ehevi arzularina son verir,
3- Allah'in rizasini kazanmayi $iar edinir.
Menakib

iLHA sahibinin alameti üç'tür :
1- Gücü yettigi kadar,herkesi aff'eder,
2- Malinin Zekâtini verir,
3- Fakire Sadaka vermeyi zevk bilir.
Menakib

CiMRi' de üç alamet bulunur :
1- Açliktan korkar,
2- istenileni vermekten korkar,
3- Cömertlik yapana içinden husumet duyar.
Menakib

Üç SINIF ABiD'in, Üçerden Dokuz vasiflari:
1- a) Sevdigini Allah için verir,
b) Öfkelenmez,
c) Her halde efendisi ile olur.
2- a) Nefsini küçük görür,
b) ihsanini küçük görür,
c) Kusurlarini büyük görür.
3- a) Her halde insanlara örnek olur,
b) insanlarin en cömerdi olur,
c) Herhes hakkinda Hüsnü Zan besler.
Menakib :S/499

Üç kisiye acinir :
1- Bir kavmin büyügü iken küçük düsene,
2- Zengin iken fakir düsene,
3- Dünyanin elinde oyuncak olana.
Ihya 1/153

                      EN SEVGİLİ, EY SEVGİLİ...